Co warto wiedzieć o tym badaniu?
Badanie prostaty per rectum (DRE, Digital Rectal Examination) polega na ocenie gruczołu krokowego przez lekarza za pomocą palca wprowadzonego do odbytnicy. Dzięki bliskiemu położeniu prostaty względem odbytnicy lekarz może ocenić jej wielkość, kształt, spoistość oraz wykryć ewentualne nieprawidłowości.
Badanie trwa zazwyczaj kilkadziesiąt sekund i jest jednym z podstawowych elementów diagnostyki chorób prostaty. Choć może powodować niewielki dyskomfort lub uczucie ucisku, nie powinno być bolesne. W razie wystąpienia bólu należy poinformować o tym lekarza.
Warto podkreślić, że badanie per rectum nie pozwala samodzielnie rozpoznać raka prostaty, ale w połączeniu z oznaczeniem stężenia PSA oraz – w razie potrzeby – badaniami obrazowymi stanowi ważny element wczesnej diagnostyki.
Jak przygotować się do badania?
- Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania ani pozostawania na czczo.
- Przed wizytą warto opróżnić pęcherz moczowy.
- Należy poinformować lekarza o występujących dolegliwościach, takich jak ból podczas oddawania moczu, częste oddawanie moczu, obecność krwi w moczu lub nasieniu czy ból w okolicy miednicy.
- W przypadku ostrych dolegliwości odbytu (np. bolesnych hemoroidów, szczeliny odbytu lub ostrego stanu zapalnego) należy poinformować o tym lekarza przed badaniem.
- Badanie wykonywane jest z zachowaniem pełnej intymności pacjenta.
Dlaczego wykonujemy to badanie?
Badanie per rectum umożliwia ocenę gruczołu krokowego i pomaga wykryć jego powiększenie, stany zapalne oraz zmiany mogące sugerować nowotwór. Jest również wykorzystywane w diagnostyce łagodnego rozrostu prostaty (BPH), który często powoduje trudności z oddawaniem moczu u starszych mężczyzn.
Ponadto podczas badania lekarz może ocenić końcowy odcinek odbytnicy i wykryć niektóre schorzenia, takie jak guzki odbytnicy, hemoroidy czy inne nieprawidłowości wymagające dalszej diagnostyki.
Piśmiennictwo
- European Association of Urology (EAU). Guidelines on Prostate Cancer.
- Chirurgia Onkologiczna, Wydanie drugie, PZWL 2026, Tom 1-3.
- Interna Szczeklika 2026, red. P. Gajewski, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2026.
- Onkologia kliniczna, t. 1 i 2 red. M. Krzakowski i wsp., Gdańsk, Via Medica, 2023.