Co warto wiedzieć o tym badaniu?
Hemoglobina glikowana (HbA1c) to wskaźnik pokazujący średni poziom glukozy we krwi z ostatnich około 2–3 miesięcy. Powstaje w wyniku trwałego połączenia glukozy z hemoglobiną znajdującą się w krwinkach czerwonych. Im wyższe było stężenie glukozy we krwi w tym okresie, tym wyższy będzie wynik HbA1c.
Badanie nie pokazuje chwilowego poziomu cukru, lecz długoterminową kontrolę gospodarki węglowodanowej.
Jak przygotować się do badania?
- Badanie nie wymaga pozostawania na czczo.
- Można je wykonać o dowolnej porze dnia.
- Nie ma konieczności odstawiania przyjmowanych leków, chyba że lekarz zaleci inaczej.
- Warto poinformować personel medyczny o chorobach krwi lub niedawno przebytych transfuzjach, ponieważ mogą wpływać na interpretację wyniku.
Dlaczego wykonujemy to badanie?
HbA1c służy do rozpoznawania cukrzycy oraz stanu przedcukrzycowego, a przede wszystkim do monitorowania skuteczności leczenia osób chorujących na cukrzycę. Pozwala ocenić, czy poziom glukozy był dobrze kontrolowany w ciągu ostatnich kilku miesięcy oraz pomaga oszacować ryzyko rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy, takich jak uszkodzenie nerek, siatkówki oka, naczyń krwionośnych czy nerwów.
Piśmiennictwo
- Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, red. nauk. Solnica B., Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., wyd. 5, Wrocław, Edra Urban & Partner, 2022.
- Cukrzyca, t. 1-2, red. J. Sieradzki, L. Czupryniak, M. Małecki, wyd. 4, Gdańsk, Via Medica, 2025.
- Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – wytyczne PTD 2026.